Diversidad genética de Aedes aegypti en el eje transfronterizo Central-Alto Paraná en Paraguay
Correspondencia: Nilsa González-Brítez; gbritez.nilsa@gmail.com
Guardat en:
| Autor principal: | |
|---|---|
| Altres autors: | , , , , |
| Format: | article |
| Idioma: | espanyol |
| Publicat: |
2022
|
| Matèries: | |
| Accés en línia: | https://doi.org/10.17843/rpmesp.2022.392.10709 http://hdl.handle.net/20.500.14066/4370 |
| Etiquetes: |
Sense etiquetes, Sigues el primer a etiquetar aquest registre!
|
| _version_ | 1870612069857886208 |
|---|---|
| author | Brítez López, Sady Camila |
| author2 | Herrera Cabrera, Leidi Maira Ferreira, María C. Rolón, Leticia M. Ruíz, Vanessa González Brítez, Nilsa Elizabeth |
| author2_role | author author author author author |
| author_browse | Brítez López, Sady Camila Ferreira, María C. González Brítez, Nilsa Elizabeth Herrera Cabrera, Leidi Maira Rolón, Leticia M. Ruíz, Vanessa |
| author_facet | Brítez López, Sady Camila Herrera Cabrera, Leidi Maira Ferreira, María C. Rolón, Leticia M. Ruíz, Vanessa González Brítez, Nilsa Elizabeth |
| author_role | author |
| bitstream.checksum.fl_str_mv | 1850c91c187aa622766e77aad63f6ef4 90e5ce461701207e01f714f4edbc7766 0175ea4a2d4caec4bbcc37e300941108 858b22fda432bd774e469302988c1974 d4a27023566c164f0b944d9b67e9e7ea |
| bitstream.checksumAlgorithm.fl_str_mv | MD5 MD5 MD5 MD5 MD5 |
| bitstream.url.fl_str_mv | http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4370/1/Diversidad%20gen%c3%a9tica%20de%20Aedes%20aegypti%20en%20Central-Alto%20Paran%c3%a1%20en%20Paraguay.pdf http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4370/4/Diversidad%20gen%c3%a9tica%20de%20Aedes%20aegypti%20en%20Central-Alto%20Paran%c3%a1%20en%20Paraguay.jpg http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4370/2/license_rdf http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4370/3/license.txt http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4370/5/Diversidad%20gen%c3%a9tica%20de%20Aedes%20aegypti%20en%20Central-Alto%20Paran%c3%a1%20en%20Paraguay.pdf.txt |
| dc.contributor.other.es.fl_str_mv | Universidad Nacional de Asunción. Instituto de Investigaciones en Ciencias de la Salud Asociación de Funcionarios, Docentes e Investigadores de la Universidad Nacional de Caaguazú |
| dc.creator.none.fl_str_mv | Brítez López, Sady Camila Herrera Cabrera, Leidi Maira Ferreira, María C. Rolón, Leticia M. Ruíz, Vanessa González Brítez, Nilsa Elizabeth |
| dc.date.accessioned.none.fl_str_mv | 2024-02-21T20:30:08Z |
| dc.date.available.none.fl_str_mv | 2024-02-21T20:30:08Z |
| dc.date.issued.none.fl_str_mv | 2022-06-30 |
| dc.identifier.citation.es.fl_str_mv | Brítez, S. C., Herrera, L., Ferreira, M. C., Rolón, L. M., Ruiz, V., & González Brítez, N. (2022). Genetic diversity of Aedes aegypti in the Central-Upper Paraná cross-border axis in Paraguay. Revista Peruana de Medicina Experimental y Salud Pública, 39(2), 170-7. https://doi.org/10.17843/rpmesp.2022.392.10709 |
| dc.identifier.doi.es.fl_str_mv | 10.17843/rpmesp.2022.392.10709 |
| dc.identifier.essn.es.fl_str_mv | 1726-4642 |
| dc.identifier.issn.es.fl_str_mv | 1726-4634 |
| dc.identifier.other.none.fl_str_mv | https://doi.org/10.17843/rpmesp.2022.392.10709 |
| dc.identifier.uri.none.fl_str_mv | http://hdl.handle.net/20.500.14066/4370 |
| dc.language.iso.es.fl_str_mv | spa |
| dc.publisher.es.fl_str_mv | Instituto Nacional de Salud |
| dc.relation.projectCONACYT.es.fl_str_mv | PINV15-777 |
| dc.relation.projectCONACYT.none.fl_str_mv | PINV15-704 |
| dc.relation.url.*.fl_str_mv | http://hdl.handle.net/20.500.14066/4374 |
| dc.rights.*.fl_str_mv | Atribución 4.0 Internacional |
| dc.rights.accessRights.es.fl_str_mv | info:eu-repo/semantics/openAccess |
| dc.rights.copyright.es.fl_str_mv | © 2022 Revista Peruana de Medicina Experimental y Salud Pública |
| dc.rights.uri.*.fl_str_mv | http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ |
| dc.subject.classification.es.fl_str_mv | 7. Salud 7.3. Prevención, vigilancia y control de enfermedades transmisibles y no transmisibles |
| dc.subject.ocde.none.fl_str_mv | 3.3. Ciencias de la salud (salud pública, medicina social, higiene, enfermería, epidemiología) |
| dc.subject.other.es.fl_str_mv | Aedes Mosquitos vectores Paraguay Polimorfismo genético Técnica del ADN Polimorfo Amplificado Aleatorio Vigilancia Aedes Mosquito vectors Paraguay Genetic polymorphism Random Amplified Polymorphic DNA Technique Surveillance |
| dc.title.alternative.en.fl_str_mv | Genetic diversity of Aedes aegypti in the Central-Upper Paraná cross-border axis in Paraguay |
| dc.title.es.fl_str_mv | Diversidad genética de Aedes aegypti en el eje transfronterizo Central-Alto Paraná en Paraguay |
| dc.type.es.fl_str_mv | info:eu-repo/semantics/article info:eu-repo/semantics/publishedVersion |
| description | Correspondencia: Nilsa González-Brítez; gbritez.nilsa@gmail.com |
| eu_rights_str_mv | openAccess |
| format | article |
| id | CONACYT_931c6dd67b86ea36d0f0114dea47a689 |
| identifier_str_mv | Brítez, S. C., Herrera, L., Ferreira, M. C., Rolón, L. M., Ruiz, V., & González Brítez, N. (2022). Genetic diversity of Aedes aegypti in the Central-Upper Paraná cross-border axis in Paraguay. Revista Peruana de Medicina Experimental y Salud Pública, 39(2), 170-7. https://doi.org/10.17843/rpmesp.2022.392.10709 1726-4634 10.17843/rpmesp.2022.392.10709 1726-4642 |
| language | spa |
| network_acronym_str | CONACYT |
| network_name_str | Repositorio Institucional CONACYT |
| oai_identifier_str | oai:repositorio.conacyt.gov.py:20.500.14066/4370 |
| publishDate | 2022 |
| publishDateSort | 2022 |
| repository.mail.fl_str_mv | repositorio.institucional@conacyt.gov.py |
| repository.name.fl_str_mv | Repositorio Institucional CONACYT |
| repository_id_str | |
| rights_invalid_str_mv | Atribución 4.0 Internacional http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ © 2022 Revista Peruana de Medicina Experimental y Salud Pública |
| spelling | 12246000000-0002-8573-5334588600744982d4-5d14-4b9c-8a3b-b5298af2499f600c8222e51-2f2c-4447-9fd5-4d1dd0dd7ed8600a7deec8b-65ff-45e8-80ba-005e56537dc86005266000000-0001-5562-9728Universidad Nacional de Asunción. Instituto de Investigaciones en Ciencias de la SaludAsociación de Funcionarios, Docentes e Investigadores de la Universidad Nacional de Caaguazú2024-02-21T20:30:08Z2024-02-21T20:30:08Z2022-06-30Brítez, S. C., Herrera, L., Ferreira, M. C., Rolón, L. M., Ruiz, V., & González Brítez, N. (2022). Genetic diversity of Aedes aegypti in the Central-Upper Paraná cross-border axis in Paraguay. Revista Peruana de Medicina Experimental y Salud Pública, 39(2), 170-7. https://doi.org/10.17843/rpmesp.2022.392.107091726-4634https://doi.org/10.17843/rpmesp.2022.392.10709http://hdl.handle.net/20.500.14066/437010.17843/rpmesp.2022.392.107091726-4642Correspondencia: Nilsa González-Brítez; gbritez.nilsa@gmail.comObjetivos: Conocer la diversidad genética de Aedes aegypti en el corredor vial transfronterizo Central- Alto Paraná de Paraguay, con registros de casos de dengue. Materiales y métodos: Se seleccionaron veinte hembras adultas de la eclosión de huevos de Ae. aegypti procedentes de casas geolocalizadas en los departamentos de Alto Paraná, Caaguazú, Cordillera y Central, entre el 2018 y 2019. Se extrajo ADN del tejido de las hembras para amplificación aleatoria de sus patrones polimórficos mediante amplificación aleatoria del ADN polimórfico por PCR (RAPD-PCR), usando cebadores H3 y B03 a fin de conocer parámetros genéticos de diversidad poblacional. Las relaciones entre las poblaciones de mosquitos según la localidad fueron visualizadas mediante análisis no apareado de la media aritmética. Las áreas idóneas de distribución geográfica real y potencial de estas poblaciones de Ae. aegypti fueron analizadas mediante DIVA-GIS 7.3.0 y MAXENT. Resultados: Se identificaron 40 loci mediante perfiles RAPD-PCR, con diferenciación génica moderada (Gst = 0,12). El corredor transfronterizo presentó condiciones bioclimáticas para la presencia de poblaciones variantes de Ae. aegypti, siendo determinantes en la distribución la precipitación del trimestre más cálido y la temperatura media del trimestre más seco. Conclusiones: Se evidencia que existe diversidad genética moderada en las poblaciones de Ae. aegypti procedentes de zonas con registros de casos de dengue ubicadas en el corredor vial transfronterizo que une los departamentos Central y Alto Paraná de Paraguay. El estudio de variabilidad genética de Ae. aegypti es de gran utilidad para la vigilancia entomoepidemiológica y evaluación de posibles eventos de resistencia al control químico.Objective: To determine the genetic diversity of Aedes aegypti in the Central-Alto Paraná cross-border road corridor of Paraguay, an area that has reports of dengue cases. Materials and methods: Twenty adult females were selected from hatching Ae. aegypti eggs from households geolocated in the departments of Alto Paraná, Caaguazú, Cordillera and Central, between 2018 and 2019. DNA was extracted from the tissue of females for amplifying their polymorphic patterns by random amplification of polymorphic DNA by PCR (RAPD-PCR), using primers H3 and B03 in order to identify genetic parameters of population diversity. The relationships between mosquito populations according to locality were observed by unpaired arithmetic mean analysis. We used DIVA-GIS 7.3.0 and MAXENT to analyze the suitable areas of actual and potential geographic distribution of these Ae. aegypti populations. Results: Forty loci were identified by RAPD-PCR profiling, with moderate gene differentiation (Gst = 0.12). The cross-border corridor presented bioclimatic conditions for the presence of variant populations of Ae. aegypti, with precipitation in the warmest quarter and mean temperature in the driest quarter being determinant in the distribution. Conclusions: There is evidence of moderate genetic diversity in Ae. aegypti populations from areas that have reported dengue cases in the cross-border road corridor linking the Central and Alto Paraná departments of Paraguay. The study of genetic variability of Ae. aegypti is very useful for entomo-epidemiological surveillance and evaluation of possible resistance to chemical control.Consejo Nacional de Ciencia y TecnologíaPrograma Paraguayo para el Desarrollo de la Ciencia y Tecnología. Proyectos de investigación y desarrollospaInstituto Nacional de SaludAtribución 4.0 Internacionalhttp://creativecommons.org/licenses/by/4.0/info:eu-repo/semantics/openAccess© 2022 Revista Peruana de Medicina Experimental y Salud Pública7. Salud7.3. Prevención, vigilancia y control de enfermedades transmisibles y no transmisiblesAedesMosquitos vectoresParaguayPolimorfismo genéticoTécnica del ADN Polimorfo Amplificado AleatorioVigilanciaAedesMosquito vectorsParaguayGenetic polymorphismRandom Amplified Polymorphic DNA TechniqueSurveillance3.3. Ciencias de la salud (salud pública, medicina social, higiene, enfermería, epidemiología)Diversidad genética de Aedes aegypti en el eje transfronterizo Central-Alto Paraná en ParaguayGenetic diversity of Aedes aegypti in the Central-Upper Paraná cross-border axis in Paraguayinfo:eu-repo/semantics/articleinfo:eu-repo/semantics/publishedVersion2Revista Peruana de Medicina Experimental y Salud Pública170177PINV15-704PINV15-777http://hdl.handle.net/20.500.14066/437439Brítez López, Sady CamilaHerrera Cabrera, Leidi MairaFerreira, María C.Rolón, Leticia M.Ruíz, VanessaGonzález Brítez, Nilsa ElizabethORIGINALDiversidad genética de Aedes aegypti en Central-Alto Paraná en Paraguay.pdfDiversidad genética de Aedes aegypti en Central-Alto Paraná en Paraguay.pdfArtículo científicoapplication/pdf386391http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4370/1/Diversidad%20gen%c3%a9tica%20de%20Aedes%20aegypti%20en%20Central-Alto%20Paran%c3%a1%20en%20Paraguay.pdf1850c91c187aa622766e77aad63f6ef4MD51THUMBNAILDiversidad genética de Aedes aegypti en Central-Alto Paraná en Paraguay.jpgDiversidad genética de Aedes aegypti en Central-Alto Paraná en Paraguay.jpgPortadaimage/jpeg990470http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4370/4/Diversidad%20gen%c3%a9tica%20de%20Aedes%20aegypti%20en%20Central-Alto%20Paran%c3%a1%20en%20Paraguay.jpg90e5ce461701207e01f714f4edbc7766MD54CC-LICENSElicense_rdflicense_rdfapplication/rdf+xml; charset=utf-8908http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4370/2/license_rdf0175ea4a2d4caec4bbcc37e300941108MD52LICENSElicense.txtlicense.txttext/plain; charset=utf-81698http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4370/3/license.txt858b22fda432bd774e469302988c1974MD53TEXTDiversidad genética de Aedes aegypti en Central-Alto Paraná en Paraguay.pdf.txtDiversidad genética de Aedes aegypti en Central-Alto Paraná en Paraguay.pdf.txtExtracted texttext/plain39353http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4370/5/Diversidad%20gen%c3%a9tica%20de%20Aedes%20aegypti%20en%20Central-Alto%20Paran%c3%a1%20en%20Paraguay.pdf.txtd4a27023566c164f0b944d9b67e9e7eaMD5520.500.14066/4370oai:repositorio.conacyt.gov.py:20.500.14066/43702026-02-12 19:30:35.261Repositorio Institucional CONACYTrepositorio.institucional@conacyt.gov.pyQWwgYWNlcHRhciBlc3RhIGxpY2VuY2lhLCB1c3RlZCBjb21vIGF1dG9yIHkgcHJvcGlldGFyaW8gZGUgbG9zIGRlcmVjaG9zIGRlIHByb3BpZWRhZCBpbnRlbGVjdHVhbCBkZSBzdSBvYnJhIG90b3JnYSBhbCBSZXBvc2l0b3JpbyBJbnN0aXR1Y2lvbmFsIENPTkFDWVQgZWwgZGVyZWNobyBubyBleGNsdXNpdm8gZGUgcmVwcm9kdWNjacOzbiB5IGRpc3RyaWJ1Y2nDs24gZGUgc3Ugb2JyYSBlbiBjdWFscXVpZXIgZm9ybWF0byB5IG1lZGlvLgoKQWNlcHRhIHF1ZSwgc2luIG1vZGlmaWNhciBlbCBjb250ZW5pZG8sIHNlIHB1ZWRhIGNvbnZlcnRpciBzdSBvYnJhIGEgb3RybyBmb3JtYXRvIGNvbiBmaW5lcyBkZSBwcmVzZXJ2YWNpw7NuLiBBc8OtIG1pc21vLCBhY2VwdGEgcXVlIHNlIHB1ZWRhIGNvbnNlcnZhciBtw6FzIGRlIHVuYSBjb3BpYSBwb3IgbW90aXZvcyBkZSBzZWd1cmlkYWQgeSBwcmVzZXJ2YWNpw7NuLgoKVXN0ZWQgZGVjbGFyYSBxdWUgZWwgdHJhYmFqbyBwcmVzZW50YWRvIGVzIG9yaWdpbmFsIHkgcXVlIGN1ZW50YSBjb24gbGEgcG90ZXN0YWQgcGFyYSBvdG9yZ2FyIGxvcyBkZXJlY2hvcyBkZXRhbGxhZG9zIGVuIGVzdGEgbGljZW5jaWEuIFRhbWJpw6luIGRlY2xhcmEgcXVlIHN1IG9icmEgbm8gaW5mcmluZ2UgbG8gZXN0YWJsZWNpZG8gZW4gbGEgdmlnZW50ZSBsZWdpc2xhY2nDs24gc29icmUgcHJvcGllZGFkIGludGVsZWN0dWFsLgoKU2kgbGEgb2JyYSBjb250aWVuZSBtYXRlcmlhbCBwYXJhIGVsIGN1YWwgbm8gdGllbmUgZGVyZWNob3MgZGUgYXV0b3IsIHVzdGVkIGRlY2xhcmEgcXVlIGhhIG9idGVuaWRvIGxvcyBwZXJtaXNvcyBuZWNlc2FyaW9zIGRlbCBwcm9waWV0YXJpbyBwYXJhIG90b3JnYXIgYWwgUmVwb3NpdG9yaW8gSW5zdGl0dWNpb25hbCBDT05BQ1lUIGxvcyBkZXJlY2hvcyByZXF1ZXJpZG9zIHBvciBlc3RhIGxpY2VuY2lhLCB5IHF1ZSBkaWNobyBtYXRlcmlhbCBkZSBwcm9waWVkYWQgZGUgdGVyY2Vyb3MgZXN0w6EgY2xhcmFtZW50ZSBpZGVudGlmaWNhZG8geSByZWNvbm9jaWRvIGRlbnRybyBkZWwgY29udGVuaWRvIGRlIGxhIG9icmEuCgpTaSBsYSBvYnJhIHF1ZSBkZXBvc2l0YSBoYSBzaWRvIHBhdHJvY2luYWRhIG8gZmluYW5jaWFkYSBwb3IgdW5hIG9yZ2FuaXphY2nDs24sIHVzdGVkIGRlY2xhcmEgcXVlIGhhIGN1bXBsaWRvIGNvbiBsYXMgb2JsaWdhY2lvbmVzIHJlcXVlcmlkYXMgcG9yIHRhbCBhY3VlcmRvLgoKU2kgZWwgZG9jdW1lbnRvIHNlIGJhc2EgZW4gdW5hIG9icmEgcXVlIGhhIHNpZG8gcGF0cm9jaW5hZGEgbyBhcG95YWRhIHBvciB1bmEgYWdlbmNpYSB1IG9yZ2FuaXphY2nDs24sIHNlIHByZXN1cG9uZSBxdWUgc2UgaGEgY3VtcGxpZG8gY29uIGN1YWxxdWllciBkZXJlY2hvIGRlIHJldmlzacOzbiB1IG90cmFzIG9ibGlnYWNpb25lcyByZXF1ZXJpZGFzIHBvciBlc3RlIGNvbnRyYXRvIG8gYWN1ZXJkby4KCkVsIFJlcG9zaXRvcmlvIEluc3RpdHVjaW9uYWwgQ09OQUNZVCBpZGVudGlmaWNhcsOhIGNsYXJhbWVudGUgc3UvcyBub21icmUvcyBjb21vIGVsL2xvcyBhdXRvci9lcyBvIHByb3BpZXRhcmlvL3MgZGUgbG9zIGRlcmVjaG9zIGRlbCBkb2N1bWVudG8sIHkgbm8gaGFyw6EgbmluZ3VuYSBhbHRlcmFjacOzbiBkZSBzdSBkb2N1bWVudG8gZGlmZXJlbnRlIGEgbGFzIHBlcm1pdGlkYXMgZW4gZXN0YSBsaWNlbmNpYS4K |
| spellingShingle | Diversidad genética de Aedes aegypti en el eje transfronterizo Central-Alto Paraná en Paraguay Brítez López, Sady Camila 7. Salud 7.3. Prevención, vigilancia y control de enfermedades transmisibles y no transmisibles Aedes Mosquitos vectores Paraguay Polimorfismo genético Técnica del ADN Polimorfo Amplificado Aleatorio Vigilancia Aedes Mosquito vectors Paraguay Genetic polymorphism Random Amplified Polymorphic DNA Technique Surveillance 3.3. Ciencias de la salud (salud pública, medicina social, higiene, enfermería, epidemiología) |
| status_str | publishedVersion |
| title | Diversidad genética de Aedes aegypti en el eje transfronterizo Central-Alto Paraná en Paraguay |
| title_full | Diversidad genética de Aedes aegypti en el eje transfronterizo Central-Alto Paraná en Paraguay |
| title_fullStr | Diversidad genética de Aedes aegypti en el eje transfronterizo Central-Alto Paraná en Paraguay |
| title_full_unstemmed | Diversidad genética de Aedes aegypti en el eje transfronterizo Central-Alto Paraná en Paraguay |
| title_short | Diversidad genética de Aedes aegypti en el eje transfronterizo Central-Alto Paraná en Paraguay |
| title_sort | Diversidad genética de Aedes aegypti en el eje transfronterizo Central-Alto Paraná en Paraguay |
| topic | 7. Salud 7.3. Prevención, vigilancia y control de enfermedades transmisibles y no transmisibles Aedes Mosquitos vectores Paraguay Polimorfismo genético Técnica del ADN Polimorfo Amplificado Aleatorio Vigilancia Aedes Mosquito vectors Paraguay Genetic polymorphism Random Amplified Polymorphic DNA Technique Surveillance 3.3. Ciencias de la salud (salud pública, medicina social, higiene, enfermería, epidemiología) |
| url | https://doi.org/10.17843/rpmesp.2022.392.10709 http://hdl.handle.net/20.500.14066/4370 |