Diccionario Bilingüe Manjui - Castellano
Es sabido que la tarea de elaborar un diccionario constituye una actividad compleja, ya que implica tomas de decisiones de distinta naturaleza: cuáles serán las fuentes de información, qué palabras serán incluidas, cómo se organizará el producto, cuál será el proceso de validación por los hablantes...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Other Authors: | , , , |
| Format: | book |
| Language: | Spanish |
| Published: |
2018
|
| Subjects: | |
| Online Access: | http://hdl.handle.net/20.500.14066/4764 |
| Tags: |
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1870612073237446656 |
|---|---|
| author | Carol, Javier |
| author2 | Ávalos Torres, Sonia Elicena Montiel Domínguez, María de las Nieves Scappini Meza, Gloria María Barboza, Ramón Oreste |
| author2_role | author author author author |
| author_browse | Barboza, Ramón Oreste Carol, Javier Montiel Domínguez, María de las Nieves Scappini Meza, Gloria María Ávalos Torres, Sonia Elicena |
| author_facet | Carol, Javier Ávalos Torres, Sonia Elicena Montiel Domínguez, María de las Nieves Scappini Meza, Gloria María Barboza, Ramón Oreste |
| author_role | author |
| bitstream.checksum.fl_str_mv | a42a095d7b3fdded40ae51454124a8dc 934f4ca17e109e0a05eaeaba504d7ce4 858b22fda432bd774e469302988c1974 617170e2c52046708f4d0189e6e4ef67 |
| bitstream.checksumAlgorithm.fl_str_mv | MD5 MD5 MD5 MD5 |
| bitstream.url.fl_str_mv | http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4764/1/Diccionario%20Bilingue%20Manjui%20-%20Castellano.pdf http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4764/2/license_rdf http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4764/3/license.txt http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4764/4/Diccionario%20Bilingue%20Manjui%20-%20Castellano.jpg |
| dc.creator.none.fl_str_mv | Carol, Javier Ávalos Torres, Sonia Elicena Montiel Domínguez, María de las Nieves Scappini Meza, Gloria María Barboza, Ramón Oreste |
| dc.date.accessioned.none.fl_str_mv | 2026-04-24T14:46:23Z |
| dc.date.available.none.fl_str_mv | 2026-04-24T14:46:23Z |
| dc.date.issued.none.fl_str_mv | 2018-11 |
| dc.identifier.uri.none.fl_str_mv | http://hdl.handle.net/20.500.14066/4764 |
| dc.language.iso.es.fl_str_mv | spa |
| dc.publisher.es.fl_str_mv | Secretaría de Políticas Lingüísticas |
| dc.relation.institBenef.es.fl_str_mv | Secretaría de Políticas Lingüísticas |
| dc.relation.projectCONACYT.es.fl_str_mv | 14-INV-198 |
| dc.relation.url.es.fl_str_mv | http://hdl.handle.net/20.500.14066/4765 |
| dc.rights.*.fl_str_mv | Atribución/Reconocimiento-NoComercial-CompartirIgual 4.0 Internacional |
| dc.rights.accessRights.es.fl_str_mv | info:eu-repo/semantics/openAccess |
| dc.rights.copyright.es.fl_str_mv | © Paraguái Ñe’ẽnguéra Sãmbyhyha PÑS - Secretaría de Políticas Lingüísticas SPL |
| dc.rights.uri.*.fl_str_mv | http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/ |
| dc.subject.classification.es.fl_str_mv | 10. Cultura, ocio, religión y medios de comunicación 10.2. Integración racial y cultural y cambios socioculturales en estas áreas |
| dc.subject.other.en.fl_str_mv | Phonetics Linguistic research Languages Amerindian languages Disappearing languages Indigenous languages Linguistics Language preservation |
| dc.subject.other.es.fl_str_mv | Diccionario Fonética Investigación lingüística Lengua Lengua amerindia Lengua en vía de desaparición Lengua indígena Lingüística Preservación de las lenguas Dictionaries |
| dc.title.alternative.es.fl_str_mv | Inamtes jleeizi’ Inkijwas ji’lij - Kiláyi ji’lij |
| dc.title.es.fl_str_mv | Diccionario Bilingüe Manjui - Castellano |
| dc.type.es.fl_str_mv | info:eu-repo/semantics/book info:eu-repo/semantics/publishedVersion |
| description | Es sabido que la tarea de elaborar un diccionario constituye una actividad compleja, ya que implica tomas de decisiones de distinta naturaleza: cuáles serán las fuentes de información, qué palabras serán incluidas, cómo se organizará el producto, cuál será el proceso de validación por los hablantes y por los expertos lingüistas, qué aspectos deben ser considerados sobre la escritura o el alfabeto, cuál será la finalidad del producto, entre otras. Esta tarea se vuelve aún más exigente cuando se trata de elaborar diccionarios en lenguas indígenas en peligro de extinción, como es la lengua manjui. Cabe señalar que la lengua manjui es casi desconocida y escasamente estudiada en nuestro contexto, por lo que el logro de este resultado del proyecto ha sido particularmente desafiante y hubiese sido sumamente difícil, si no imposible, si no contásemos con el concurso del lingüista argentino Javier Carol, lo cual resultó clave para lograr este objetivo. Si bien sabemos que ningún diccionario incluye el inventario completo del repertorio léxico de una determinada lengua y menos aún cuando se trata de una lengua en desplazamiento, consideramos que la obra constituye una valiosa documentación de la lengua manjui y, en el futuro muy próximo, una fuente de referencia obligada, tanto en el ámbito didáctico de las comunidades que integran el pueblo como para los estudiosos de esta lengua. La obra registra palabras de la lengua, considerando un rico corpus, no solo de documentos escritos en lengua manjui, sino también obtenidas mediante el registro oral. Así se ha logrado incorporar un total de 1855 entradas en el diccionario. Tanto el proceso de registro como el de validación de los valores semánticos de las palabras han comprometido esfuerzos del lingüista investigador y del equipo técnico de la Secretaría de Políticas Lingüísticas, así como la efectiva participación de los hablantes de la lengua. Elegir como fuente la lengua hablada propició la participación de hablantes de tres comunidades, con lo que se ha logrado registrar vocablos con variaciones fonéticas, según lugar geográfico de uso. La conjunción de la tarea del lingüista y colaboradores indígenas ha posibilitado el aporte y la validación que legitiman en gran medida el trabajo del investigador. Al elaborar un diccionario bilingüe, no siempre se halla una equivalencia exacta entre las palabras de un idioma y otro, lo que lleva, en muchos casos, a la descripción de significados. En cuanto a la estructura de los artículos, podemos hallar una rica información del plano fonético, así como rasgos morfológicos y sintácticos de la lengua, además del significado descrito en la lengua castellana. Para la Secretaría de Políticas Lingüísticas, la elaboración del Inamtes jleeizi’ Inkijwas ji’lij - Kiláyi ji’lij. Diccionario Bilingüe Manjui - Castellano, constituye un importante hito en el proceso de documentación lingüística de una de las lenguas catalogadas como en serio riesgo de extinción en nuestro país. Es un punto de partida en el registro y documentación con este tipo de obra de referencia léxico-semántica. Esperamos que el material sea aprovechado por los primeros destinatarios, constituidos por la nueva generación alfabetizada de niños y jóvenes del pueblo Manjui, así como por los estudiosos dedicados a explorar esta riqueza lingüística y cultural de nuestra nación. Nuestra esperanza está cifrada en la continuidad de los procesos de registro, documentación, difusión, revitalización y fortalecimiento de las lenguas indígenas del Paraguay. Peteĩ ñe’ẽryru rupive oñeñongatu ha oñemyasãikuaa ñe’ẽnguéra, upévare ko tembiapo guasuete, oñembokutiapotávo Manjui ñe’ẽ iñapysẽva, omboje’óma kuatiáre ñe’ẽndy ha umi mba’e he’iséva oñembohasáva Castellano-pe. Paraguái Ñe’ẽnguéra Sãmbyhyha omomaitei ko tembiapo ha oha’arõ, ko’ẽreíre taimbareteve ohóvo Manjui ñe’ẽ ha upéichante avei mayma ñande ypykuéra ñe’ẽ, toñembokuatiave ohóvo, ko’ýte oikéramo omba’apo ñopytyvõme ñande ypykuéra ñemoñare, mayma ñande rapicha oñemorandupyréve ñe’ẽ jehesa’ỹijópe ha tetã remimoĩmby mba’apoharakuéra. |
| eu_rights_str_mv | openAccess |
| format | book |
| id | CONACYT_ef8e07738dcef897be7b438d4325d7a7 |
| language | spa |
| network_acronym_str | CONACYT |
| network_name_str | Repositorio Institucional CONACYT |
| oai_identifier_str | oai:repositorio.conacyt.gov.py:20.500.14066/4764 |
| publishDate | 2018 |
| publishDateSort | 2018 |
| repository.mail.fl_str_mv | repositorio.institucional@conacyt.gov.py |
| repository.name.fl_str_mv | Repositorio Institucional CONACYT |
| repository_id_str | |
| rights_invalid_str_mv | Atribución/Reconocimiento-NoComercial-CompartirIgual 4.0 Internacional http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/ © Paraguái Ñe’ẽnguéra Sãmbyhyha PÑS - Secretaría de Políticas Lingüísticas SPL |
| spelling | 693619d4-9618-4c66-a933-10c98a11cfb960030877161-e126-4fb5-a7b3-f61bebdd8fb3600d9d09dad-b075-4d85-b9de-2d3cf8a4df02600fae1a0ae-61c8-484b-bb20-7dc7c96e5976600bb66e2d6-8fd1-43d9-93cc-239aaa7310e76002026-04-24T14:46:23Z2026-04-24T14:46:23Z2018-11http://hdl.handle.net/20.500.14066/4764Es sabido que la tarea de elaborar un diccionario constituye una actividad compleja, ya que implica tomas de decisiones de distinta naturaleza: cuáles serán las fuentes de información, qué palabras serán incluidas, cómo se organizará el producto, cuál será el proceso de validación por los hablantes y por los expertos lingüistas, qué aspectos deben ser considerados sobre la escritura o el alfabeto, cuál será la finalidad del producto, entre otras. Esta tarea se vuelve aún más exigente cuando se trata de elaborar diccionarios en lenguas indígenas en peligro de extinción, como es la lengua manjui. Cabe señalar que la lengua manjui es casi desconocida y escasamente estudiada en nuestro contexto, por lo que el logro de este resultado del proyecto ha sido particularmente desafiante y hubiese sido sumamente difícil, si no imposible, si no contásemos con el concurso del lingüista argentino Javier Carol, lo cual resultó clave para lograr este objetivo. Si bien sabemos que ningún diccionario incluye el inventario completo del repertorio léxico de una determinada lengua y menos aún cuando se trata de una lengua en desplazamiento, consideramos que la obra constituye una valiosa documentación de la lengua manjui y, en el futuro muy próximo, una fuente de referencia obligada, tanto en el ámbito didáctico de las comunidades que integran el pueblo como para los estudiosos de esta lengua. La obra registra palabras de la lengua, considerando un rico corpus, no solo de documentos escritos en lengua manjui, sino también obtenidas mediante el registro oral. Así se ha logrado incorporar un total de 1855 entradas en el diccionario. Tanto el proceso de registro como el de validación de los valores semánticos de las palabras han comprometido esfuerzos del lingüista investigador y del equipo técnico de la Secretaría de Políticas Lingüísticas, así como la efectiva participación de los hablantes de la lengua. Elegir como fuente la lengua hablada propició la participación de hablantes de tres comunidades, con lo que se ha logrado registrar vocablos con variaciones fonéticas, según lugar geográfico de uso. La conjunción de la tarea del lingüista y colaboradores indígenas ha posibilitado el aporte y la validación que legitiman en gran medida el trabajo del investigador. Al elaborar un diccionario bilingüe, no siempre se halla una equivalencia exacta entre las palabras de un idioma y otro, lo que lleva, en muchos casos, a la descripción de significados. En cuanto a la estructura de los artículos, podemos hallar una rica información del plano fonético, así como rasgos morfológicos y sintácticos de la lengua, además del significado descrito en la lengua castellana. Para la Secretaría de Políticas Lingüísticas, la elaboración del Inamtes jleeizi’ Inkijwas ji’lij - Kiláyi ji’lij. Diccionario Bilingüe Manjui - Castellano, constituye un importante hito en el proceso de documentación lingüística de una de las lenguas catalogadas como en serio riesgo de extinción en nuestro país. Es un punto de partida en el registro y documentación con este tipo de obra de referencia léxico-semántica. Esperamos que el material sea aprovechado por los primeros destinatarios, constituidos por la nueva generación alfabetizada de niños y jóvenes del pueblo Manjui, así como por los estudiosos dedicados a explorar esta riqueza lingüística y cultural de nuestra nación. Nuestra esperanza está cifrada en la continuidad de los procesos de registro, documentación, difusión, revitalización y fortalecimiento de las lenguas indígenas del Paraguay. Peteĩ ñe’ẽryru rupive oñeñongatu ha oñemyasãikuaa ñe’ẽnguéra, upévare ko tembiapo guasuete, oñembokutiapotávo Manjui ñe’ẽ iñapysẽva, omboje’óma kuatiáre ñe’ẽndy ha umi mba’e he’iséva oñembohasáva Castellano-pe. Paraguái Ñe’ẽnguéra Sãmbyhyha omomaitei ko tembiapo ha oha’arõ, ko’ẽreíre taimbareteve ohóvo Manjui ñe’ẽ ha upéichante avei mayma ñande ypykuéra ñe’ẽ, toñembokuatiave ohóvo, ko’ýte oikéramo omba’apo ñopytyvõme ñande ypykuéra ñemoñare, mayma ñande rapicha oñemorandupyréve ñe’ẽ jehesa’ỹijópe ha tetã remimoĩmby mba’apoharakuéra.Consejo Nacional de Ciencia y TecnologíaPrograma Paraguayo para el Desarrollo de la Ciencia y Tecnología. Proyectos de investigación y desarrollospaSecretaría de Políticas LingüísticasAtribución/Reconocimiento-NoComercial-CompartirIgual 4.0 Internacionalhttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/info:eu-repo/semantics/openAccess© Paraguái Ñe’ẽnguéra Sãmbyhyha PÑS - Secretaría de Políticas Lingüísticas SPL10. Cultura, ocio, religión y medios de comunicación10.2. Integración racial y cultural y cambios socioculturales en estas áreasDiccionarioFonéticaInvestigación lingüísticaLenguaLengua amerindiaLengua en vía de desapariciónLengua indígenaLingüísticaPreservación de las lenguasDictionariesPhoneticsLinguistic researchLanguagesAmerindian languagesDisappearing languagesIndigenous languagesLinguisticsLanguage preservationDiccionario Bilingüe Manjui - CastellanoInamtes jleeizi’ Inkijwas ji’lij - Kiláyi ji’lijinfo:eu-repo/semantics/bookinfo:eu-repo/semantics/publishedVersion911214-INV-198http://hdl.handle.net/20.500.14066/4765Secretaría de Políticas LingüísticasCarol, JavierÁvalos Torres, Sonia ElicenaMontiel Domínguez, María de las NievesScappini Meza, Gloria MaríaBarboza, Ramón OresteORIGINALDiccionario Bilingue Manjui - Castellano.pdfDiccionario Bilingue Manjui - Castellano.pdfLibroapplication/pdf8787833http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4764/1/Diccionario%20Bilingue%20Manjui%20-%20Castellano.pdfa42a095d7b3fdded40ae51454124a8dcMD51CC-LICENSElicense_rdflicense_rdfapplication/rdf+xml; charset=utf-81031http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4764/2/license_rdf934f4ca17e109e0a05eaeaba504d7ce4MD52LICENSElicense.txtlicense.txttext/plain; charset=utf-81698http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4764/3/license.txt858b22fda432bd774e469302988c1974MD53THUMBNAILDiccionario Bilingue Manjui - Castellano.jpgDiccionario Bilingue Manjui - Castellano.jpgPortadaimage/jpeg235188http://repositorio.conacyt.gov.py/bitstream/20.500.14066/4764/4/Diccionario%20Bilingue%20Manjui%20-%20Castellano.jpg617170e2c52046708f4d0189e6e4ef67MD5420.500.14066/4764oai:repositorio.conacyt.gov.py:20.500.14066/47642026-04-24 18:33:06.77Repositorio Institucional CONACYTrepositorio.institucional@conacyt.gov.pyQWwgYWNlcHRhciBlc3RhIGxpY2VuY2lhLCB1c3RlZCBjb21vIGF1dG9yIHkgcHJvcGlldGFyaW8gZGUgbG9zIGRlcmVjaG9zIGRlIHByb3BpZWRhZCBpbnRlbGVjdHVhbCBkZSBzdSBvYnJhIG90b3JnYSBhbCBSZXBvc2l0b3JpbyBJbnN0aXR1Y2lvbmFsIENPTkFDWVQgZWwgZGVyZWNobyBubyBleGNsdXNpdm8gZGUgcmVwcm9kdWNjacOzbiB5IGRpc3RyaWJ1Y2nDs24gZGUgc3Ugb2JyYSBlbiBjdWFscXVpZXIgZm9ybWF0byB5IG1lZGlvLgoKQWNlcHRhIHF1ZSwgc2luIG1vZGlmaWNhciBlbCBjb250ZW5pZG8sIHNlIHB1ZWRhIGNvbnZlcnRpciBzdSBvYnJhIGEgb3RybyBmb3JtYXRvIGNvbiBmaW5lcyBkZSBwcmVzZXJ2YWNpw7NuLiBBc8OtIG1pc21vLCBhY2VwdGEgcXVlIHNlIHB1ZWRhIGNvbnNlcnZhciBtw6FzIGRlIHVuYSBjb3BpYSBwb3IgbW90aXZvcyBkZSBzZWd1cmlkYWQgeSBwcmVzZXJ2YWNpw7NuLgoKVXN0ZWQgZGVjbGFyYSBxdWUgZWwgdHJhYmFqbyBwcmVzZW50YWRvIGVzIG9yaWdpbmFsIHkgcXVlIGN1ZW50YSBjb24gbGEgcG90ZXN0YWQgcGFyYSBvdG9yZ2FyIGxvcyBkZXJlY2hvcyBkZXRhbGxhZG9zIGVuIGVzdGEgbGljZW5jaWEuIFRhbWJpw6luIGRlY2xhcmEgcXVlIHN1IG9icmEgbm8gaW5mcmluZ2UgbG8gZXN0YWJsZWNpZG8gZW4gbGEgdmlnZW50ZSBsZWdpc2xhY2nDs24gc29icmUgcHJvcGllZGFkIGludGVsZWN0dWFsLgoKU2kgbGEgb2JyYSBjb250aWVuZSBtYXRlcmlhbCBwYXJhIGVsIGN1YWwgbm8gdGllbmUgZGVyZWNob3MgZGUgYXV0b3IsIHVzdGVkIGRlY2xhcmEgcXVlIGhhIG9idGVuaWRvIGxvcyBwZXJtaXNvcyBuZWNlc2FyaW9zIGRlbCBwcm9waWV0YXJpbyBwYXJhIG90b3JnYXIgYWwgUmVwb3NpdG9yaW8gSW5zdGl0dWNpb25hbCBDT05BQ1lUIGxvcyBkZXJlY2hvcyByZXF1ZXJpZG9zIHBvciBlc3RhIGxpY2VuY2lhLCB5IHF1ZSBkaWNobyBtYXRlcmlhbCBkZSBwcm9waWVkYWQgZGUgdGVyY2Vyb3MgZXN0w6EgY2xhcmFtZW50ZSBpZGVudGlmaWNhZG8geSByZWNvbm9jaWRvIGRlbnRybyBkZWwgY29udGVuaWRvIGRlIGxhIG9icmEuCgpTaSBsYSBvYnJhIHF1ZSBkZXBvc2l0YSBoYSBzaWRvIHBhdHJvY2luYWRhIG8gZmluYW5jaWFkYSBwb3IgdW5hIG9yZ2FuaXphY2nDs24sIHVzdGVkIGRlY2xhcmEgcXVlIGhhIGN1bXBsaWRvIGNvbiBsYXMgb2JsaWdhY2lvbmVzIHJlcXVlcmlkYXMgcG9yIHRhbCBhY3VlcmRvLgoKU2kgZWwgZG9jdW1lbnRvIHNlIGJhc2EgZW4gdW5hIG9icmEgcXVlIGhhIHNpZG8gcGF0cm9jaW5hZGEgbyBhcG95YWRhIHBvciB1bmEgYWdlbmNpYSB1IG9yZ2FuaXphY2nDs24sIHNlIHByZXN1cG9uZSBxdWUgc2UgaGEgY3VtcGxpZG8gY29uIGN1YWxxdWllciBkZXJlY2hvIGRlIHJldmlzacOzbiB1IG90cmFzIG9ibGlnYWNpb25lcyByZXF1ZXJpZGFzIHBvciBlc3RlIGNvbnRyYXRvIG8gYWN1ZXJkby4KCkVsIFJlcG9zaXRvcmlvIEluc3RpdHVjaW9uYWwgQ09OQUNZVCBpZGVudGlmaWNhcsOhIGNsYXJhbWVudGUgc3UvcyBub21icmUvcyBjb21vIGVsL2xvcyBhdXRvci9lcyBvIHByb3BpZXRhcmlvL3MgZGUgbG9zIGRlcmVjaG9zIGRlbCBkb2N1bWVudG8sIHkgbm8gaGFyw6EgbmluZ3VuYSBhbHRlcmFjacOzbiBkZSBzdSBkb2N1bWVudG8gZGlmZXJlbnRlIGEgbGFzIHBlcm1pdGlkYXMgZW4gZXN0YSBsaWNlbmNpYS4K |
| spellingShingle | Diccionario Bilingüe Manjui - Castellano Carol, Javier 10. Cultura, ocio, religión y medios de comunicación 10.2. Integración racial y cultural y cambios socioculturales en estas áreas Diccionario Fonética Investigación lingüística Lengua Lengua amerindia Lengua en vía de desaparición Lengua indígena Lingüística Preservación de las lenguas Dictionaries Phonetics Linguistic research Languages Amerindian languages Disappearing languages Indigenous languages Linguistics Language preservation |
| status_str | publishedVersion |
| title | Diccionario Bilingüe Manjui - Castellano |
| title_full | Diccionario Bilingüe Manjui - Castellano |
| title_fullStr | Diccionario Bilingüe Manjui - Castellano |
| title_full_unstemmed | Diccionario Bilingüe Manjui - Castellano |
| title_short | Diccionario Bilingüe Manjui - Castellano |
| title_sort | Diccionario Bilingüe Manjui - Castellano |
| topic | 10. Cultura, ocio, religión y medios de comunicación 10.2. Integración racial y cultural y cambios socioculturales en estas áreas Diccionario Fonética Investigación lingüística Lengua Lengua amerindia Lengua en vía de desaparición Lengua indígena Lingüística Preservación de las lenguas Dictionaries Phonetics Linguistic research Languages Amerindian languages Disappearing languages Indigenous languages Linguistics Language preservation |
| url | http://hdl.handle.net/20.500.14066/4764 |